Ne?

MaxMind bu konuda birden farklı veritabanı sunuyor. Eğer kaynak ülkeye göre işlem yapmak isterseniz GeoIP [2], şehire göre işlem yapmak istiyorsanız GeoCity [3] veritabanını kullanabilirsiniz. Ücretli satılan bu veritabanları yerine ücretiz kullanıma sahip olan GeoLite [4] [5] serilerini de kullanmak mümkün. Yalnız bu serileri belirli aralıklarda elle güncellemeniz gerekeceğini unutmamalısınız.

Nasıl?

Bu iÅŸlemlerin tamamı için PHP, Python, C, C# gibi MaxMind’ın saÄŸlamış olduÄŸu kütüphaneleri ya da Apache modülü gibi API’leri kullanabilmektesiniz.

Apache için geo-ip modülünü aktif etmek 3 adımlık bir süreçten ibaret;


apt-get install libapache2-mod-geoip
nano /etc/apache2/mods-available/geoip.conf


ile yüklediğimiz geoip modülünü açarak aşağıdaki satırlarla aktif olmasını ve bu işlemleri yaparken kullanacağı veritabanının yolunu belirteceğiz;


GeoIPEnable On
GeoIPDBFile /usr/share/GeoIP/GeoIP.dat


Bu iÅŸlemin ardından güncel GeoIP veritabanını belirttiÄŸimiz path’e indirerek mod’u kullanılabilir hale getirmemiz yeterli olacaktır.


cd /tmp
wget http://geolite.maxmind.com/download/geoip/database/GeoLiteCountry/GeoIP.dat.gz
gunzip GeoIP.dat.gz
mkdir -p /usr/share/GeoIP
mv GeoIP.dat /usr/local/GeoIP/
a2enmod geoip
apache2ctl restart


Artık GeoIP  modülümüz kullanıma hazır dilerseniz .htaccess içerisinde ya da direkt olarak apache config’i içerisinde iÅŸleme sokabiliriz. ÖrneÄŸin;


RewriteEngine on
RewriteCond %{ENV:GEOIP_COUNTRY_CODE} ^(CA|US)$
RewriteRule ^(.*)$ http://us.domain.com$1 [L]
RewriteCond %{ENV:GEOIP_COUNTRY_CODE} ^(TR|DE|SE)$
RewriteRule ^(.*)$ http://eu.domain.com$1 [L]


Gibi big kod ile Kanada ve USA’den gelen kullanıcılaru us subdomain’ine, Türkiye, Almanya ve Ä°sviçreden gelen kullanıcıları eu domain’ine yönlendirmiÅŸ oluruz.

BaÅŸka bir örnek olarak BTK tarafından anlmasızca siteleri bloklanan Google kısasa kısas yaparak Türkiye’den gelen kullanıcıları bloklamak isteseydi eÄŸer, Apache içerisine şöyle bir ekleme yapması


SetEnvIf GEOIP_COUNTRY_CODE TR MalUlkeler
Deny from env=MalUlkeler
Allow from all


Bunun türevlerini GeoCity gibi veritabanlarını kullanarak genişletmeniz de mümkündür.

Neden?

Peki neden bunu yazılım içerisinden deÄŸil de Apache üzerinden yapıyoruz? Tamamen kiÅŸisel bir tercih ve performans kaygısıdır. PHP interpreter’ına girirek bu iÅŸlemleri yapmaktansa daha web sunucuya baÄŸlantı kurulduÄŸu anda bu iÅŸlemi gerçekleÅŸtirmek bir çok yönüyle daha hızlı olacaktır.

Linkler;

[1] http://www.maxmind.com/app/ip-location
[2] http://www.maxmind.com/app/country
[3] http://www.maxmind.com/app/city
[4] http://www.maxmind.com/app/geolitecountry
[5] http://www.maxmind.com/app/geolitecity

1. Ubuntu’nun çalıştırmak için 40 takla attıran ekran ve kablosuz aÄŸ kartım canavar gibi çalışıyor.
2. Sevgili Kaptan “Windoze ile aynı disk ile kurulu olduÄŸundan burdaki verilerinizi göç ettirmek ister misiniz?” dedi. Bunu test etmek için vaktim olmasa da bir ara deneyeceÄŸim.
3. Yine sevgili Kaptan Internet’e aÄŸ ayarlarınızı yapılandıralım dedi ve bunu profil bazlı yapacağım dedi. Bu da ayrı bir güzel fakat keÅŸke profil oluÅŸturduktan sonra hemen aÄŸa kendi baÄŸlansaydı sanki daha hoÅŸ olacak idi.
4. mp3, divx, dvd vs. gibi medyalar için beni uğraştırmadı kesinlikle ben hepsini çalar, oynatırım yeterli aralar bozulmasın dedi.
5. Ön tanımlı konsol renklendirmesi hoÅŸ, hele ki grep’lediÄŸimde sonuçları renklendirmesi gayet iyi bir cilve idi. KeÅŸke bunu daha önce ben de yapsaymışım.
6. NTFS olarak biçimlendirilmiş harici diskim yazılabilir mount edilmiş, yazabiliyorum evet.
7. Pisi ile paket kurmak istediğimde 3 paket seçtiniz fakat 7 paket kurulacak dedi ama diğer ek paketler nedir açıklama gereğinde bulunmadı! Paketler yüklenirken türlü maymunluklarla güldürmeyi unutmadı.
8. Üzerinde IM olarak Kopete kurulu gelmiş. Her nasıl oluyorsa tek bir IM hesabımı eklemiş olmama rağmen login olmamla birlikte bilgisayarım kitlenlenmesi aynı ana denk gelme olasığını yok varsayıyorum. Bir IM nasıl komple bilgisayarı down eder enteresan.

Zannedersem test maceramız bu kadar kısa sürecekmiş.   Bir daha ki boş vaktime kadar kurulu bekleyecek. O zaman biraz daha detaylı da inceleyebiliriz.

Sonradan gelen edit : Kurulum süresi Ubuntu’ya göre çok çok daha kısa sürdü

Kabuk üzerinde koşul dizilimi şu şekildedir.


[admin@Mikrotik] > :global deger1 "degerli"
[admin@Mikrotik] > :global deger2 "degersiz"
[admin@Mikrotik] > :if ($deger1 = $deger2) do={:put "Eslesiyor"}\
[admin@Mikrotik] > else={:put "Eslesmiyor"}


Bu şekilde şartlara göre seçimimizi yapabilir ve işlemlerimizi gerçekleştirebiliriz.

Döngüler; belirtmiş olduğumuz durum sağlanıncaya kadar işlem tekrarıdır.
Kabuk içerisindeki söz dizimi ise şu şekildedir;


[admin@Mikrotik] > :for i from=1 to=10 do={:put $i}


ile 1′den 10′a kadar sayıları ekrana bastırabiliriz.

Daha reel bir uygulama yapacak olursak kuyruk listemizde ekli olan tüm kuralların maksimum download ve upload’ını 1Mb ile limitlendirelim;


[admin@Mikrotik] > :local queueLen [ :len [ /queue simple find ]]; \
:for i from=0 to=$queueLen do={ /queue simple set $i max-limit=1000000/1000000}


Bu örnekte öncelikle :len ile tüm kuyrukta yer alan kuralların sayısı aldık. Bu deÄŸeri daha sonra kullanabilmek için lokal bir deÄŸiÅŸken olan queueLen’e atadık. Bir sonraki komut dizesinde ise tüm kuyruk boyunca max-limit deÄŸerini 1Mb olarak atamış olduk.

Yine diğer programlama dillerinden aşina olduğumuz diziler üzerinde çalışabilmeyi mümkün kılan foreach döngüsünü de kabuk üzerinde kullanabilmekteyiz.

[admin@Mikrotik] > :local toplamIP [/ip address find interface="ether1"];\
:foreach idIP in=$toplamIP do={\
:local durum [/ip address get $idIP disabled];\
:local IPadresi [/ip address get $idIP address];\
:if ($durum="false") do={:put ($IPadresi . " Kapali\n")}\
else={:put ($IPadresi . " Acik\n")}}


Burdaki örnekle beraber ether1 üzerindeki IP adreslerinin Kapalı ya da Açık olması durumuna dair bir listesi alınabilir.

Sadece belli sayıdaki iÅŸlemler için deÄŸil belirli bir koÅŸula göre iÅŸleyebilecek bir döngümüz de var. Bu döngümüz do..while ya da while…do döngüsü. Bu döngüye ait söz dizilimi de ÅŸu ÅŸekildedir.

[admin@Mikrotik] > :global ethernetCount [:len [/interface find type=ether]]; :global $i 0;
[admin@Mikrotik] > :while ($i < $ethernetCount) do={\
:put [/interface ethernet $i name]; :set i ($i+1);}



[admin@Mikrotik] > :global i 11;
[admin@Mikrotik] > :do {:put $i; :set i ($i - 1);} while=($i > 0)
[admin@Mikrotik] > :unset i;


• global – Tüm aktif kullanıcılar ve betikler tarafından eriÅŸilebilen deÄŸiÅŸken tipidir. global deyimi ile tanımlanır.
• local – Sadece tanımlandığı blok içerisinden eriÅŸilebilen deÄŸiÅŸken tipidir, yine local deyimi ile tanımlanır.


[admin@Mikrotik] > :local testDegiskeni; :set testDegiskeni "Test ediyoruz"; :put $testDegiskeni

Aynı kod bloğu içerisinde öncelikle local bir testDegiskeni adında bir değişken oluşturduk, değerini Test ediyoruz olarak atadık, daha sonrada değişkenimizin değerini ekrana bastırdık.

Peki bu değişkeni daha birden fazla satırı ve/veya kod bloğu olan bir betik içerisinde kullanma ihtiyacımız olsa idi?

[admin@Mikrotik] > :global testDegiskeni
[admin@Mikrotik] > :set testDegiskeni "Mikrotik dunyasina hosgeldin\n"
[admin@Mikrotik] > :for i from=1 to=3 do={:put $testDegiskeni}

Bu örnekte de görülebileceği gibi testDegiskeni adında bir global değişken tanımladık ve daha sonraki kod bloklarımızdan değişkenimize ulaşarak gerekli işlemleri yaptık.

Bu kadar kolaylık arasında ya kendimize/duruma özel işlemler yapmak istersek? Ya aynı işlemi defalarca yapmak zorunda isek? Ya da bir işlemi sayısız kere belirli aralıklarla yapmak zorunda isek?

Bu kadar esnek bir sistem tabi ki de buna da imkan tanıyacaktır. Mikrotik güçlü kabuğu sayesinde tüm işlerinizi otomatik hale getirmenize ya da durumlara özel çareler üretmenize yardımcı olacaktır.  Kabuk üzerinden (Telnet/SSH/Winbox/Serial) işinize uygun bir betik yazarak dilediğiniz gibi tüm işlemlerinizi gerçekleştirebilirsiniz.

Genel anlamda kullanacağımız kabuk *nix üzerinde yer alan kabuklardan pek te farklı deÄŸildir. Bash ya da sh’ta kullanmış olduÄŸumuz “\”, “;” ,”#”,”{}”,”[]“  sınırlayıcılar pek fark olmadan yine bu kabuk üzerinde kullanılabilir.

Veri tipleri

Betik yazımı sırasında sık sık kullanacağımız değişkenler için önceden belirlenmiş tipler mevcuttur. Bunlar;

• number – 64 bitlik Integer tipi deÄŸiÅŸken türü (iÅŸaretli +/-), aynı zamanda hexadecimal veri giriÅŸi de mümkündür.
• boolean – doÄŸru/yanlış veri tipi, true ya da false deÄŸerlerini alabilmektedir.
• string – karakter dizisidir. “test verisi” gibi bir deÄŸer alabilir.
• IP – IP adresi barındırabilen veri tipidir.
• time – tarih ve zaman tutan veri tipidir.
• array – dizi verileri tutabilen veri tipidir.
• nil – öntanımlı veri tipidir, deÄŸiÅŸken deÄŸer verilmediÄŸi sürece deÄŸeri nil’dir.

Ayrımlama işaretleri

• \”       -  çift tırnak
• \\     – ters bölü
• \n     – yeni satır
• \r     – satır başı
• \t     – yatay sekme
• \$
• \?
• \_     – boÅŸluk
• \a     – zil
• \b     – gerisilme
• \f     – sayfa ileri
• \v     – yatay sekme
• \xx     – onaltılık düzende deÄŸer

Operatörler

Aritmetiksel Operatörler

• +  toplama
• -   çıkarna
• /  bölme
• *  çarpma
• -  negatif

Karşılaştırma Operatörleri

• < küçükse
• > büyükse
• <= küçük ve eÅŸitse
• >= büyük ve eÅŸitse
• = eÅŸitse
• != eÅŸit deÄŸilse

Mantıksal Operatörler

• “!” / “not”  deÄŸilse
• “&&” / “and” ve
• “||” / “or” veya

Bitsel Operatörler

Bitsel operatörler yanlızca number ve IP veritiplerindeki değişkenler/değerler için kullanılabilmektedir.

• “~”  deÄŸil, bitin tersini alma
• “&” ve (1 ve iÅŸleminde etkisiz, 0 biti ise yutan elemandır)
• “|” veya (0 ve iÅŸleminde etkisiz, 1 biti ise yutan elemandır)
• “^” özel veya (aynı bitler için 0, farklı bitler için 1 elde eder)
• “<<” sola kaydırma  (belirtilen deÄŸer kadar bitleri sola kaydırır)
• “>>” saÄŸa kaydırma (belirtilen deÄŸer kadar bitleri saÄŸa kaydırır)

Birleştirme operatörleri

• “.” Ä°ki karakter dizisini birbirine baÄŸlar.
• “,” Dizi elemanlarını birbiri ardına sıralar/Diziye yeni deÄŸer ekler.